أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

410

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

بودند و برخى برده بودند و اخلاص كامل به سرور خويش داشتند و در حفاظت از آنان فانى بودند . همين روحيه ، سبب شد تا ترك‌ها در سپاه مسلمانان به مناصب عالى دست يابند و گروه‌هايى مثل سلاجقه بتوانند بر مقدّرات خلافت عباسى در بغداد مسلّط شوند ، چنان‌كه برخى ديگر توانستند ، دولت‌هايى در نقاط مختلف دنياى اسلام تأسيس كنند كه از آن جمله مماليك ترك و چركس در مصر و عثمانىها در آناتولى و سپس در سرزمين روم بودند . ترك‌هاى بنىعثمان وابسته به برخى از اين قبايل بودند و در جايى نزديك به آناتولى اقامت داشتند . در اين وقت با سپاهى از ترك‌هاى سلجوقى روبه‌رو شدند كه از مصاف با تاتارهاى مغولى گريخته بودند . اينان پيش‌قدم شده براى يارى سلاجقه وارد ميدان شدند . در همين اوضاع بود كه كفّهء ترازو به نفع آنان بالا گرفت و سلطان سلجوقى به پاس خدمات آنان ، منطقه‌اى را در آناتولى به اقطاع به رئيس آنان ارطغرل واگذار كرد تا امارتى در آنجا برپا كند . عثمان فرزند ارطغرل به تدريج محدودهء حكومتى خود را افزايش داد و به سال 699 اعلام استقلال كرد . جانشينان عثمان ، سلاطينى بودند كه سرزمين‌هايى را فتح كردند و مشهورترين آنان بايزيد فرزند مراد ( 791 ) بود كه توانست بخشى از هيبت و قدرت مسلمانان را ، به خصوص بعد از پيروزىاش بر سپاهيان متحد صليبى در جريان جنگ نيكولى ، باز گرداند ، به طورى كه اعراب و دولت‌هاى اسلامىِ وقت ، پيروزى او را پيروزى خود تلقى كرده ، آن را موفقيت تازه‌اى براى اسلام برشمردند . حتى مماليك چركسى مصر با شنيدن خبر پيروزىهاى وى جشن گرفتند و خليفهء عباسى كه از طرف مماليك در قاهره بود به او تهنيت گفت و لقب سلطان الروم را به او داد . زمانى كه تيمور لنگ بر سلطان بايزيد يورش برد و او را در سال 804 اسير كرد ، عثمانىها دريافتند كه مماليك چركس در اين كار به تيمور كمك كرده‌اند . آنان از فرصت استفاده كرده برخى از سرزمين‌هاى بايزيد را به متصرّفات خود افزودند . عثمانىها اين را به عنوان يك كينه در خود نگاه داشتند .